Yazar: Senem Düvencioğlu        

27.01.2019     17:35:01





Gebze

Hannibal Anıtı, İbrahim Paşa Çeşmesi ve Çoban Mustafa Paşa Külliyesi'yle Gebze'de tarihe yolculuk.

Çoban Mustafa Paşa Külliyesi

Kocaeli’nin Gebze ilçe merkezinde bulunan Çoban Mustafa Paşa Cami zamanında hakim bir tepe üzerinde yer alan büyük, görkemli Mimar Sinan’ın eseri olan bir külliyedir. İçi küçük olan caminin güzel bir yapısı var. Mimari topluluk cami, medrese, kütüphane, kervansaray, imaret, dergah, türbe ve paşa odalarından oluşmakta. İnşa tarihinin 1523 ve kurucusunun Mustafa Paşa olduğu, cami tak kapısının üzerindeki taş kitabeden anlaşılmakta. Değişik kaynaklarda, Çoban Mustafa Paşa’nın kimliğine dair bilgiler bulunmakta.

Bosnalı bir devşirme olan Çoban Mustafa Paşa, henüz genç bir çoban iken, Yavuz Sultan Selim orduları ile Mısır seferine katılır, sonra Piri Mehmet Paşa’nın himayesine alınır, az zamanda Kapıcı Başı, Rumeli, Beylerbeyi ve Yavuz Sultan Selim’in kızı ve I. Süleyman’ın kardeşi Hafsa Sultan’la evlenerek damat olur. Daha sonra, Divanı Hümayun üçüncü vezirliği, sonra da ikinci vezirliğine getirilir.

Kanuni Sultan Süleyman zamanında da vezirlik yapan Çoban Mustafa Paşa, Kanuni’nin orduları ile Belgrad seferine Serdar olarakta 1522’de Rodos seferine katılır. Daha sonra Mısır valiliğine atanır. Mısır’da çıkan isyanı bastırdıktan sonra, İstanbul’a çağrılır ve yeniden vezirliğe getirilir. 1529’da İstanbul’da vefat edince, Gebze’de kendi adına yaptırdığı bu külliyeye defnedilir.

İbrahim Paşa Çeşmesi

Çeşme üzerindeki kitabesine göre, Köprülü Fazıl Ahmet Paşa’nın kethüdası ve daha sonra veziri olan İbrahim Paşa tarafından 1665-1666 yılında yaptırılmış. Tarihçesine göre, Gebze Çarşısı’nın tam ortasında dört gözlü bir çeşme mevcuttur. Köprülü Ahmet Paşa’nın sadık kethüdası ve bilahare veziri olan İbrahim Paşa tarafından yaptırılmış olan bu çeşme hakkında İbrahim Paşa mahiyetindeki bir ordu ile Anadolu’ya gitmekte iken Üsküdar’dan sonra ilk dinlenmek için durulan Gebze’de konakladığı sırada, kasabada yeteri kadar su olmaması İbrahim Paşa’nın dikkatini çekmiş. Paşanın yanında olan ve çok becerikli, çalışmayı seven lalasına demiş ki: “Lala bu kasaba mühim bir mevkide olduğuna göre herhangi bir askeri harekatta bugün bizim burada toplandığımız gibi gelecekte toplanacak ordunun askerine ve hayvanlarına yetecek kadar su bulunmaz mı?” “Belli devletlim, aranırsa ve gayret edilirse sayende bulurum.” cevabını vermesi üzerine İbrahim Paşa, Lala sen kalasın, lüzumlu akçeyi de benim namıma Defterdar Efendi’den alasın. Su ara bul. Bu beldeye namıma su aksın, göreyim seni, bana ve milletime nice güzel hizmet edesin, diyerek Lalanın arkasına sıvazlayıp atına biner, ordusunun önüne düşer. Lala, Gebze’nin kuzeyinde bulunan Yazı Çayırı diye bilinen çayırın doğusunda suya rastlar ve işe girişerek suyun merkeze gelmesi için drenajla aynı hat üzerinde birbirine bağlı kuyular açar ve suyu merkezdeki çeşmeden dökülmesini sağlar. Bu sırada İbrahim Paşa Gebze’ye Anadolu’dan döner ve merasimle çeşme akıtılır. Lala’ya o zamanın adetine göre en yüksek paye olan Hediye olarak İbrahim Paşa tarafından Hil’at yani hırka giydirilir ve murassa bir kılıç kuşatılır ve çeşme halk hizmetine girer.

Hannibal Anıtı

Gebze’de Tübitak yerleşkesinin içinde bulunan anıtın yapılmasını, Gebze’de mezarının bulunarak etrafının düzenlenmesini ilk kez 1934 yılında Atatürk istemiş. Tübitak yerleşkesine girerken güvenliğe kimliğinizi verip, ziyaretçi kartınızı alarak ilerleyebilirsiniz. Anıt dışında yerleşke içerisinde fotoğraf çekmek yasak.

Atatürk’ün de beğendiği Kartacalı büyük komutan Hannibal küçüklüğünden itibaren babası Hamilkar Barkas tarafından Roma’yı yok etmek duyguları içinde yetiştirilmiş. Tarihe Pön Savaşları olarak geçen çarpışmaları yöneten Hannibal birçok zafer kazanmış. Romalılara karşı başlatacağı yeni bir savaş için Suriye Kralı Antiokhos ve Bithynia Kralı Prusias’ın yardımlarını sağlamaya çalışmış ama bir destek görememiş. Bithynia Kralı tarafından Romalılara teslim edileceğini anlayınca yüzüğünde ki zehiri içerek Gebze’de intihar edip M.Ö. 183’te ölmüş.



  kocaeli, gebze, çoban mustafa paşa külliyesi, yavuz sultan selim, kanuni sultan süleyman, hafsa sultan, ibrahim paşa çeşmesi, hannibal anıtı, atatürk

Reklam

  Bu konudaki görüşlerinizi duymak isteriz...